کتاب دينى کلاس هفتم

کتاب دينى کلاس هفتم

امروز می‌خوام شما رو ببرم به دهه‌ها پیش؛ به روزگاری که رفتن به مدرسه و درس خوندن، فقط یک مسیر ساده برای آینده نبود، بلکه یک چالش تمام‌عیار اجتماعی و فرهنگی به حساب می‌اومد.

وقتی به دهه ۱۳۳۰ خورشیدی نگاه می‌کنیم، سیستم آموزشی ایران با چیزی که امروز می‌بینیم زمین تا آسمون فرق داشت. در آن زمان، ساختار آموزش بر اساس نظام ۶ سال ابتدایی و ۶ سال دبیرستان اداره می‌شد.

دانش‌آموزان بعد از گذروندن ۶ سال دوره دبستان، در یک آزمون نهایی و سراسری شرکت می‌کردند. اگر قبول می‌شدند، مدرکی بهشون داده می‌شد به نام «تصدیق ششم ابتدایی». شاید امروز گرفتن ششم ابتدایی چیز خاصی به نظر نیاد، اما در دهه ۳۰، داشتن تصدیق ششم یک افتخار بزرگ و یک مدرک چشمگیر بود! تا جایی که در روابط اجتماعی و حتی خواستگاری‌ها، یک امتیاز ویژه و نشانه‌ای از سواد و پرستیژ بالا محسوب می‌شد.

اما داستان اصلی تازه از بعد از کلاس ششم شروع می‌شد…

دانش‌آموزانی که می‌خواستند ادامه تحصیل بدن، باید مرحله سخت‌تری رو پشت سر می‌ذاشتند: گرفتن رضایت و اجازه از بزرگ‌ترهای فامیل!
این موضوع اصلاً ساده نبود و جنبه‌ای حیاتی داشت. در آن سال‌ها، هنوز بخش‌هایی از جامعه سنتی با مدرنیته و مدارس جدید کنار نیامده بودند.
برخی معتقد بودند که کسب علوم نوین با سنت‌ها و باورهای دینی مغایرت داره یا حواس جوان‌ها رو از مسیر دین‌داری پرت می‌کنه. از نظر اون‌ها تحصیل در مدارس جدید گاهی مکروه یا در بهترین حالت مباح تلقی می‌شد، نه یک ضرورت.

با این حال، کسانی که رضایت خانواده رو جلب می‌کردند، وارد دبیرستان می‌شدند. دبیرستان هم به دو دوره سه ساله تقسیم می‌شد:

دوره اول دبیرستان (از کلاس هفتم تا نهم): که در پایان کلاس نهم، بعد از قبولی در امتحانات نهایی، مدرکی به اسم «سیکل» یا همون سیکل اول دبیرستان داده می‌شد.
دوره دوم دبیرستان (از کلاس دهم تا دوازدهم): که به دیپلم نهایی ختم می‌شد.

در اون روزگار، مدرک «سیکل» نقطه عطف زندگی خیلی از جوان‌ها بود. خیلی‌ها با گرفتن همین مدرک، تحصیل رو رها می‌کردند و وارد بازار کار می‌شدند.
واقعیت اینه که در بازار کار آن زمان؛ دارنده مدرک سیکل می‌تونست در اداره‌های دولتی، بانک‌ها، یا مشاغل فنی و تجاری به عنوان یک فرد باسواد و کاربلد استخدام بشه و آینده شغلی خودش رو بسازه.
خب، فرض کنیم دانش‌آموزی در دهه ۳۰ یا ۴۰ توانست از سد «تصدیق ششم» و مدرک «سیکل» بگذرد و حالا می‌خواهد ادامه بدهد. در این مرحله دو راه اصلی پیش روی او بود:

راه اول، ماندن در دبیرستان و تلاش برای گرفتن دیپلم کامل (تا کلاس دوازدهم) بود.
دبیرستان هم خودش به سه رشته اصلی تقسیم می‌شد که بر اساس دیدگاه مردم آن زمان، یک هرم ارزشی و طبقه‌بندی سخت‌گیرانه داشت:

۱. رشته ریاضی: در صدر جدول بود! داشتن دیپلم ریاضی یعنی هوش بالا، اعتبار اجتماعی و تضمین آینده.
۲. رشته طبیعی (تجربی امروز): در رتبه دوم جای داشت و مسیر ورود به پزشکی و علوم زیستی بود.
۳. رشته ادبی: که متأسفانه در آن دوران نگاه چندان مثبتی به آن وجود نداشت! خیلی‌ها آن را رشته‌ای «آسان» می‌دانستند و فکر می‌کردند کسانی که حوصله فرمول و محاسبات ندارند سراغش می‌روند.

اما راه دوم، رفتن به هنرستان‌های فنی بود…
اگر نگاه جامعه به رشته ادبی کم‌لطفی بود، نگاه به هنرستان به مراتب سخت‌گیرانه‌تر بود!
در فرهنگ عمومی آن روزها، هنرستان را غالباً جای کسانی می‌دانستند که اهل درس‌های نظری نیستند.
هنرستان سه رشته اصلی داشت: برق، مکانیک و ساختمان. انتخاب رشته هم ترکیبی بود از علاقه، شانس، و البته باز هم اجازه و تایید بزرگ‌ترها!

در اصفهان آن زمان، سه هنرستان فنی وجود داشت که مردم بر اساس کیفیت و اعتبار، آن‌ها را رتبه‌بندی کرده بودند: هنرستان شماره یک، شماره دو، و شماره سه.
حالا تصور کنید در چنین سیستم ذهنی، بدشانس‌ترین یا به قول معروف مظلوم‌ترین دانش‌آموز چه کسی بود؟
کسی که در هنرستان شماره ۳ اصفهان، رشته ساختمان می‌خواند! یعنی پایین‌ترین رتبه ممکن در جدول اعتبار اجتماعیِ آن دوران!

و اما بيايم سر کتاب دينى کلاس هفتم